Ketirisan dan penyelewengan dana merupakan barah sosiologi yang bukan sahaja mampu melumpuhkan sistem ekonomi sesebuah negara, malah meruntuhkan kepercayaan rakyat terhadap institusi tadbir urus awam. Apabila isu ini melibatkan dana atau peruntukan yang dikaitkan dengan pengurusan hal ehwal Islam, impak kerosakannya menjadi dwi-serampang—ia bukan sekadar pelanggaran undang-undang domestik, tetapi satu bentuk pencabulan terhadap amanah syariat (khianat al-amanah) yang amat berat.
Oleh itu, langkah proaktif kerajaan dalam mempergiat program tatakelola dan tadbir urus bagi membendung isu penyelewengan dana adalah satu usaha yang sangat mendesak. Langkah pengukuhan mesti menjadi asas utama untuk mengembalikan kesucian operasi institusi Islam negara serta melindungi imejnya daripada terus tercemar oleh persepsi negatif masyarakat. Kepercayaan awam merupakan aset yang paling mahal, dan sekali ia tercalar, usaha untuk memulihkannya memerlukan pengorbanan yang amat besar.
Kewangan Islam bersandarkan kepada prinsip ketelusan, keadilan, dan kebertanggungjawaban (mas’uliyyah). Dana yang diuruskan oleh agensi keagamaan—sama ada dana zakat, wakaf, mahupun peruntukan pembangunan daripada kerajaan—adalah milik ummah yang wajib dilindungi dengan kawalan dalaman yang paling ketat dan sistematik. Setiap ringgit yang disumbangkan oleh rakyat atau dialokasikan oleh kerajaan mempunyai akauntabiliti duniawi dan ukhrawi yang perlu dijawab oleh para pentadbir.
Membiarkan ruang kelonggaran birokrasi sehingga mencetuskan peluang penyelewengan adalah satu bentuk kecuaian yang bertentangan dengan Maqasid al-Syariah dalam aspek memelihara harta (Hifz al-Mal). Prinsip memelihara harta ini menuntut agar setiap sen dana diuruskan dengan penuh hemat, berintegriti, dan disalurkan kepada golongan yang benar-benar berhak tanpa sebarang ketirisan. Kegagalan menyantuni prinsip ini bukan sahaja mengurangkan keberkatan harta tersebut, bahkan boleh menafikan hak golongan asnaf dan kelompok marjinal yang amat memerlukan bantuan.
Mendepani cabaran tadbir urus ini, peranan Dr. Zulkifli Hasan selaku Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) tampil sebagai paksi perubahan yang amat kritikal. Berbekalkan kepakaran akademik beliau yang mendalam dalam perundangan Syariah dan pemahaman makro terhadap pengurusan institusi, Dr. Zulkifli mempunyai kelebihan strategik untuk menerajui ‘Jihad Tatakelola’ ini. Sesuai dengan prinsip Malaysia MADANI yang menjunjung tinggi nilai Keyakinan dan Ihsan, beberapa peranan utama wajar digerakkan oleh beliau secara agresif untuk mereformasi institusi sedia ada agar lebih dinamik, responsif, dan bebas daripada amalan salah guna kuasa.
Pertama, dari sudut perundangan dan pematuhan kewangan, Dr. Zulkifli perlu mengarahkan pelaksanaan audit forensik dan semakan pematuhan syariah secara menyeluruh dan berkala ke atas semua agensi di bawah seliaan beliau, termasuk JAKIM, YPEIM, dan Lembaga Tabung Haji. Beliau bertanggungjawab memastikan penubuhan Jawatankuasa Tatakelola Integriti yang bebas di setiap agensi ini, yang dianggotai oleh pakar audit luar dan perundangan berwibawa.
Langkah ini penting bagi memastikan struktur agihan dana tidak lagi terdedah kepada budi bicara individu yang mutlak, sebaliknya dikawal oleh sistem semak dan imbang yang telus serta kebal daripada manipulasi kronisme. Dengan adanya pengawasan ketat, sebarang cubaan untuk memanipulasi dana demi kepentingan peribadi dapat dikesan dan disekat di peringkat awal sebelum ia membarah dan merosakkan keseluruhan organisasi.
Kedua, dari segi gerakan dakwah, Dr. Zulkifli Hasan perlu mengubah naratif penyampaian dakwah institusi agar lebih fokus kepada isu-isu berorientasikan integriti, akauntabiliti, dan bahaya rasuah korporat. Kempen dakwah tidak boleh sekadar menyentuh urusan ritual dan ibadah khusus semata-mata, tetapi mesti membedah dosa penyelewengan dana awam sebagai salah satu kemungkaran besar yang menghancurkan keberkatan negara dan merugikan seluruh masyarakat. Dakwah kontemporari harus mampu menyuntik kesedaran sivik yang tinggi berasaskan nilai-nilai murni Islam.
Di bawah seliaan beliau, program latihan dalaman bagi penjawat awam kementerian agama mestilah disuntik dengan modul pengurusan risiko kewangan moden dan pematuhan antirasuah, dengan kerjasama Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM). Beliau perlu membuktikan ketegasan dengan mengamalkan dasar toleransi sifar terhadap mana-mana pegawai yang didapati menyalahgunakan kuasa, sekali gus menghantar isyarat jelas bahawa kementerian agama adalah pelopor utama kepada gerakan pembersihan moral negara. Pelaksanaan sistem pengawasan digital juga perlu dipertingkatkan demi memastikan setiap transaksi kewangan direkodkan secara telus, masa nyata, dan boleh dijejak dengan mudah oleh pihak berkuasa yang berkaitan.
Kesimpulannya, membasmi penyelewengan dana menuntut gabungan mantap antara ketegasan undang-undang, ketatnya sistem kewangan, dan keikhlasan dakwah yang mendidik jiwa. Melalui kepimpinan Dr. Zulkifli Hasan yang bersih, dinamik, dan terbuka, kita optimis kementerian agama mampu membina sebuah ekosistem tadbir urus contoh yang boleh dicontohi oleh sektor-sektor lain.
Langkah ini bukan sahaja akan menyelamatkan jutaan ringgit dana umat Islam daripada tiris, tetapi akan mengangkat martabat institusi Islam sebagai model tatakelola terbaik yang selaras dengan aspirasi murni sebuah negara MADANI yang berintegriti tinggi demi kemaslahatan generasi akan datang. Maruah institusi keagamaan mesti dipelihara agar sentiasa menjadi suar keadilan dan lambang kebenaran hakiki di bumi Malaysia yang tercinta ini.
